Chuyển đổi số trong ngành xây dựng: Từ số hóa đến quản lý dữ liệu hiệu quả

Trong hơn 20 năm qua, ngành xây dựng đã có những thay đổi lớn về công nghệ. Các bản vẽ giấy đã được thay thế bằng phần mềm thiết kế CAD, hồ sơ được chuyển thành định dạng PDF, và bảng tính được quản lý bằng Excel. Mô hình thông tin công trình (BIM) ngày càng trở nên phổ biến, cùng với môi trường dữ liệu chung (CDE) để quản lý và chia sẻ thông tin dự án. Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng cần đặt ra là: Chúng ta đã thực sự chuyển đổi số hay chỉ đơn giản là chuyển đổi từ giấy sang số?

Vẫn còn nhiều vấn đề

Mặc dù ngành xây dựng đã tạo ra một khối lượng dữ liệu số lớn, cách thức tổ chức và quản lý thông tin vẫn còn theo kiểu truyền thống. Các hợp đồng yêu cầu nộp bản vẽ, báo cáo, bảng tính và mô hình, nhưng mỗi tổ chức chỉ tạo ra một bộ hồ sơ tại một thời điểm và chuyển cho tổ chức tiếp theo. Điều này dẫn đến việc thông tin vẫn bị phân tán và khó quản lý.

Khi một kỹ sư xuất dữ liệu từ BIM sang Excel, rồi người khác chỉnh sửa và gửi lại, quy trình này thường phải lặp lại nhiều lần. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn dễ dẫn đến sai sót và khó khăn trong việc truy nguyên nguồn gốc dữ liệu. Dù có nhiều tệp số và mô hình BIM, nhưng không có sự liên kết chặt chẽ giữa chúng.

Cần thay đổi cách tiếp cận

Chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là việc sử dụng nhiều phần mềm hay tạo ra nhiều mô hình BIM. Điều quan trọng hơn là dữ liệu có thể lưu thông liên tục, đáng tin cậy giữa con người, phần mềm và các giai đoạn khác nhau trong vòng đời công trình hay không.

Trong một hệ thống lấy dữ liệu làm trung tâm, thông tin không chỉ là các tệp mà là những thực thể có thể nhận diện và kết nối. Ví dụ, một cửa chống cháy có thể có thông tin nằm rải rác ở nhiều nơi khác nhau. Nhưng nếu chúng ta có một định danh ổn định cho nó, như "Cửa-03-125", thì mọi thông tin liên quan sẽ được liên kết lại với nhau.

(Chuyển đổi số trong Xây dựng là cần thiết trong thời đại ngày nay).

Tạo ra một hệ thống dữ liệu hiệu quả

Để dữ liệu có thể lưu thông hiệu quả, chúng ta cần một hệ thống logistics dữ liệu. Hệ thống này sẽ giúp theo dõi thông tin từ lúc thiết kế cho đến khi lắp đặt và bảo trì. Mỗi thông tin cần có một "hộ chiếu" để xác định nguồn gốc, trạng thái và các mối quan hệ của nó.

Điều này không chỉ giúp cải thiện quản lý dự án mà còn tạo ra những bản sao số (Digital Twin) đáng tin cậy, giúp theo dõi tình trạng thực tế của tài sản.

Sinh viên Xây dựng Duy Tân, tập huấn thực hành BIM - CDE

Tương lai của ngành xây dựng

Tương lai của chuyển đổi số trong ngành xây dựng không chỉ là tạo ra nhiều tệp số hơn, mà là xây dựng một dòng dữ liệu liên tục, có thể truy nguyên và kiểm chứng. Việt Nam cần phát triển hạ tầng dữ liệu xây dựng để kết nối các hệ thống và quy trình khác nhau.

Mục tiêu không phải là tạo ra một phần mềm BIM quốc gia, mà là xây dựng một ngôn ngữ và quy tắc chung để dữ liệu có thể lưu thông xuyên suốt. Chúng ta cần chuyển từ cách nghĩ về các ứng dụng riêng lẻ sang việc xây dựng một hạ tầng dữ liệu dùng chung cho toàn ngành.

Chuyển đổi số trong ngành xây dựng thực sự có nghĩa là tạo ra một hệ thống quản lý dữ liệu hiệu quả, giúp cải thiện quy trình làm việc và tăng cường khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu chính xác.